Pracownicy socjalni są wśród nas

      Pracownicy socjalni Ośrodka Pomocy Społecznej w Policach otrzymali Certyfikat Stowarzyszenia Centrum Aktywności Lokalnej (CAL) na lata 2015-2018. Zostali w ten sposób docenieni już po raz drugi. Zawdzięczają to swojej nowatorskiej koncepcji pracy, polegającej na aktywizowaniu lokalnej społeczności oraz wspieraniu rodzin dysfunkcyjnych, zagrożonych wykluczeniem bądź marginalizowanych społecznie.

Aby działać efektywniej, w Dziale Pracy Socjalnej wyodrębniono Zespół Pracy Socjalnej i Integracji Społecznej. W jego skład wchodzą pracownicy socjalni, przeszkoleni w zakresie wdrażania modelu Organizowania Społeczności Lokalnej (OSL). Zespół współpracuje z polickimi i szczecińskimi wolontariuszami. Przy ich wsparciu pracownicy socjalni udzielają podopiecznym wszechstronnej i systematycznej pomocy, dostosowanej do indywidualnych, specyficznych potrzeb osób i całych rodzin. Wykorzystują zarówno wszechstronną wiedzę, jak i dobrą znajomość lokalnych instytucji.

W poszukiwaniu najlepszych rozwiązań pracownicy Zespołu badają obywatelską postawę lokalnej społeczności. Chodzi o to, czy i w jakim stopniu mieszkańcy są zainteresowani angażowaniem się na rzecz swojego osiedla czy sołectwa, sąsiadów i samych siebie. Pozwala to bliżej poznać ich potrzeby i określić możliwość ich zaspokojenia. Aby osiągnąć stawiane cele pracownicy socjalni poszukują środków finansowych w różnych źródłach, pozyskują partnerów do działań projektowych, zachęcają mieszkańców do partycypacji, aby poczuli się oni podmiotami zmian, które mają nastąpić. Jednocześnie działają zgodnie z zasadą CAL „Pomóżmy ludziom, aby pomogli sami sobie” i wszelkie inicjatywy realizują przy osobistym zaangażowaniu mieszkańców.

Organizowanie społeczności lokalnej (OSL), żeby przyniosło trwały efekt i znaczącą zmianę musi być traktowane jako długofalowy proces, ukierunkowany na wzmacnianie mieszkańców, tworzenie sieci współpracy i lokalnych struktur. W ciągu ostatnich kilku lat Ośrodek Pomocy Społecznej w Policach stał się dynamicznym animatorem działań na rzecz aktywizowania lokalnej społeczności. Podejmując pracę z mieszkańcami pracownicy socjalni najbardziej obawiali się, iż nie będą oni zainteresowani, bo pracownicy Ośrodka mogą się im kojarzyć wyłącznie z wywiadem środowiskowym i przyznawaniem zasiłków. I rzeczywiście – na początku pracownicy spotykali się z oporem mieszkańców. Na spotkaniach obywatelskich nie było dużej frekwencji, ludzie nie chcieli, wręcz bali się angażować w działania uznając, że to nie jest ich problem. Musiało upłynąć trochę czasu, spotkań, rozmów, by mieszkańcy zaczęli dostrzegać w tych działaniach pozytywne aspekty także dla samych siebie, zgodnie z zasadą: ”nic dla nas bez nas”.

Podejmowane przez pracowników socjalnych działania na rzecz osób i różnych grup społecznych to zwiększanie poczucia własnej wartości, motywowanie ich do zmiany swojej sytuacji, a także podejmowanie działań zmierzających do odzyskania przez nich kontroli nad własnym życiem. Tu pojawia się przestrzeń dla działań pracownika socjalnego jako organizatora społeczności lokalnej. Koncentrowanie się jedynie na pracy indywidualnej i pracy z rodziną nie jest aktualnie wystarczającym wsparciem dla osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Wiedza oraz doświadczenie, zdobyte w trakcie realizacji projektów, daje pracownikom socjalnym możliwość rozwoju osobistego, realizowania się, poznania ciekawych ludzi. Jest źródłem radości, gdy widać efekty. Nowe wyzwana podejmują ze świadomością, że wspólna praca z mieszkańcami to dawanie im szansy przejęcia w przyszłości roli lidera.

Oferta pracowników socjalnych dla mieszkańców to między innymi projekty:

1. „Mamo, Tato co Wy na to ?”

W roku 2012r. zainicjowane zostały spotkania z mieszkańcami miasta Police, którzy mają dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Celem było zorganizowanie wspólnego spędzania wolnego czasu przez dzieci i rodziców. Pomysł cieszył się dużym zainteresowaniem ze strony mieszkańców. W związku z tym powstał projekt, który trwa do chwili obecnej. Ma charakter kompleksowy i długoterminowy. Dla potrzeb jego realizacji pracownicy socjalni nawiązali partnerską współpracę z Wydziałem Humanistycznym Uniwersytetu Szczecińskiego oraz z Przedszkolem Publicznym Nr11 w Policach i Radą Osiedla Nr7 w Policach. Ideą jest integracja na bazie wspólnej zabawy rodziców z dziećmi, a jednocześnie integracja rodzin z różnych kręgów społecznych. W oparciu o przeprowadzoną diagnozę potrzeb zaproponowano formę warsztatów integracyjnych z elementami pedagogiki zabawy, doskonalącymi m.in. umiejętności wychowawcze. Głównym celem jest wspieranie rozwoju dzieci poprzez wspólne zabawy, zajęcia plastyczne z rodzicami oraz stworzenie dla rodziców propozycji właściwej stymulacji i wspierania rozwoju dzieci. Powyższe działanie to inspiracja dla rodziców oraz wielka radość dla dzieci.

2. „Kawiarnia dla Seniora”.

W roku 2013 pracownicy socjalni w ramach kolejnych działań na rzecz organizowania społeczności lokalnej podjęli inicjatywy na rzecz osób starszych. Wspólnie z seniorami oraz przedstawicielami rad osiedli, Uniwersytetu Trzeciego Wieku, Polskiego Związku Emerytów i Rencistów podjęli działania, dotyczące zorganizowania imprezy integracyjnej „Kawiarnia dla Seniora”. To odpowiedź na potrzeby, zgłaszane przez seniorów. Celem jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu seniorów poprzez ich aktywizację, sprzyjającą integracji społecznej, utrzymaniu więzi międzypokoleniowej oraz wzmocnieniu potencjału osób starszych. Projekt ma charakter cykliczny, a podejmowane działania w ramach „Kawiarni dla Seniora” to współpraca wielu instytucji oraz organizacji. Podejmowanie działań w partnerstwie dało możliwość pozyskania dodatkowego kapitału merytorycznego, finansowego oraz ludzkiego. Z działań partnerskich wyłoniła się szansa na dużo szersze spojrzenie na problem oraz potrzeby seniorów – dzięki połączeniu wiedzy kilku instytucji/organizacji można było zastosować dużo bardziej kompleksowe rozwiązania. Organizowanie tego typu spotkań integracyjnych dało seniorom możliwość zaprezentowania własnej twórczości, wymiany doświadczeń, poznania innych ludzi. Projekt cieszy się ogromnym zainteresowaniem i dużą frekwencją, bo aż około 120 seniorów z Polic uczestniczy aktywnie w tym wydarzeniu. Bardzo ciepło wyrażają się o takiej formie integracji, serdeczne dziękują za umożliwienie im spędzania czasu wolnego podczas jesienno-zimowych wieczorów.

3. Pamiętaj o mnie „Senior dla Seniora”.

Z analizy społeczności lokalnej wynika, że mamy do czynienia z dwiema grupami seniorów. Pierwszą grupę stanowią seniorzy aktywni, którzy po przejściu na emeryturę aktywnie uczestniczą w życiu swojej społeczności lokalnej, uczęszczają do Uniwersytetu III Wieku, są członkami osiedlowych klubów seniora, Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów. Regularnie uczęszczają na spotkania klubów, zajęcia uniwersytetu, wyjeżdżają na organizowane wycieczki, chętnie korzystają z dostępnej im oferty dotyczącej spędzania czasu wolnego. Natomiast drugą grupę stanowią osoby starsze, schorowane, wymagające opieki i stałego wsparcia w swoich domach. Osoby te należą do specyficznej grupy seniorów z uwagi na fakt, że są zagrożone zjawiskiem wykluczenia społecznego. Często zamieszkują samotnie, nie mają regularnych kontaktów z najbliższą rodziną, a bywa i tak, że są zupełnie jej pozbawieni. Dodatkowo osoby te, głównie z uwagi na stan zdrowia, są narażone na brak kontaktu ze światem zewnętrznym, nie utrzymują bliższych relacji z innymi ludźmi, nie mają możliwości korzystania z dostępnych dla seniorów form aktywnego spędzania czasu wolnego. Żyjemy w czasach, kiedy mamy coraz mniej okazji do kontaktów z ludźmi starszymi. Zanikają rodziny wielopokoleniowe. Brak naturalnych przestrzeni do kontaktów wielopokoleniowych w rodzinie, tak w mieście, jak na wsi, sprawia, że młodzi i starsi mało o sobie wiedzą, rzadko współpracują.  Po obu stronach rodzą się stereotypy. Warto skonfrontować młodych i starszych, aby przełamywać stereotypy, zderzać różne spojrzenia, wymieniać się wiedzą i umiejętnościami i wspierać w tych obszarach, gdzie młodzi i starsi mogą się uzupełniać. Dlatego wspólnie z grupą aktywnych Seniorów-wolontariuszy pracownicy socjalni ustalili, że najlepszą formą działań będzie zorganizowanie warsztatów z rękodzieła, podczas których Seniorzy wykonują stroiki świąteczne. Następnym etapem są odwiedziny osób starszych, samotnych i schorowanych w ich domach przez aktywnych seniorów-wolontariuszy z pracownikami socjalnymi oraz dziećmi ze świetlicy środowiskowej wraz z wykonanym stroikiem świątecznym. Odwiedzane są starsze, schorowane często samotne osoby, aby mogły w świątecznym okresie poczuć się wyjątkowo. Wiele z tych osób nie ma możliwości wyjścia z domu z uwagi na zły stan zdrowia, niektóre z nich nie mają nikogo bliskiego. Międzypokoleniowe spotkania wyzwalają wiele pozytywnych emocji, zmniejszają poczucie osamotnienia i izolacji, które są szczególnie dotkliwe.

4. „Dzień Sąsiada”.

W 2016 roku pojawił się pomysł zorganizowania „Dnia Sąsiada”. Z inicjatywą wyszli mieszkańcy części osiedla Stare Miasto wraz z Radą Osiedla nr 2. Mieszkańcy podczas wcześniejszych spotkań obywatelskich wskazali, że ulice, przy których zamieszkują, są oddalone od centrum osiedla Stare Miasto. Ponadto we wskazanej części osiedla zamieszkuje dość znaczna liczba osób starszych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że większość plenerowych wydarzeń kulturalnych realizowanych jest w „nowej” części miasta. Wiele osób ze starych Polic jest są w stanie w nich uczestniczyć z uwagi na znaczną odległość. Podczas spotkań obywatelskich z mieszkańcami przewodnicząca Rady Osiedla nr 2 oraz pracownicy socjalni Zespołu przedstawili uczestnikom spotkań ideę organizowania Dnia Sąsiada. W dniu 11.06.2016r mieszkańcy osiedla Stare Miasto mieli swoje święto. Zgodnie z propozycją mieszkańców nie zabrakło w tym dniu atrakcji dla dzieci i dorosłych. Bardzo dużo osób zamieszkałych przy okolicznych ulicach zaangażowało się w przygotowanie tego święta. Panie upiekły ciasta, zrobiły sałatki, którymi częstowano wszystkich mieszkańców. Panowie z Rady Osiedla nr 2 wraz z mieszkańcami zaangażowali się w obsługę techniczną imprezy: rozkładali namioty, ustawiali ławki i stoły, podłączali sprzęt grający wraz z nagłośnieniem. Spotkanie sąsiedzkie miało charakter integracyjny, służyło lepszemu poznaniu swoich sąsiadów, było doskonałą okazją do rozmowy o sprawach dotyczących życia we wspólnej przestrzeni. W zorganizowanie sąsiedzkiego spotkania zaangażowali się też wolontariusze z Gimnazjum nr 3, którzy przygotowali konkursy i zabawy dla dzieci, malowali najmłodszym twarze. Zabawy z chustą animacyjną przygotowane przez przedszkolanki z Przedszkola Publicznego nr 1 cieszyły się bardzo dużym powodzeniem wśród dzieci, a także ich rodziców. Dla wszystkich organizatorów najbardziej satysfakcjonujące było przybycie na plac zabaw osób, które do tej pory bardzo rzadko wychodziły ze swoich mieszkań. Powyższa inicjatywa została bardzo dobrze oceniona przez mieszkańców Osiedla Stare Miasto oraz osoby uczestniczące w wydarzeniu. Dlatego też w maju 2017 roku Rada Osiedla nr 2 oraz Ośrodek Pomocy Społecznej w Policach ponownie zorganizowały Dzień Sąsiada.. Był to bardzo udany dzień, pełen atrakcji, wypełniony miłymi słowami i wrażliwością mieszkańców osiedla.

5. Festyn „Dzień Starego Miasta”.

Ośrodek Pomocy Społecznej w Policach w 2012r. zainicjował spotkania z mieszkańcami Osiedla Stare Miasto w Policach. Wybór obszaru, na którym podjęto działania, poprzedzony został badaniami ze społecznością zamieszkałą na tym terenie, w celu sporządzenia „Mapy zasobów i potrzeb”. Od początku 2012r. trwały cykliczne spotkania z mieszkańcami, podczas których omawiano problemy i potrzeby występujące na terenie Starego Miasta oraz poszukiwano możliwości ich rozwiązań. Podczas spotkań z mieszkańcami wyłoniła się w pierwszej kolejności propozycja zorganizowania lokalnej imprezy integracyjnej, która jednocześnie umożliwi zaprezentowanie ciekawych inicjatyw, realizowanych na terenie Osiedla przez instytucje i organizacje pozarządowe. Tak zrodziła się idea Festynu „Dzień Starego Miasta”, która była początkiem działań środowiskowych na terenie Osiedla Stare Miasto. Ośrodek Pomocy Społecznej w Policach w partnerstwie z Radą Osiedla nr 2 organizuje coroczny cykliczny festyn. Ma on na celu integrację środowiska lokalnego poprzez wspólną zabawę oraz przybliżenie mieszkańcom działalności lokalnych podmiotów. Podczas festynu swoja działalność prezentują stowarzyszenia i instytucje mające siedziby na terenie Starego Miasta. Udział w festynie bierze coraz większa liczba mieszkańców, co roku udział w nim bierze kilkaset osób. W organizację angażują się nowi partnerzy. Podczas imprezy odbywają się konkursy i zawody rodzinne. Do zorganizowania „Dnia Starego Miasta” aktywnie włączają się mieszkańcy. Ich pomoc i zaangażowanie stanowi ogromny wkład w budowanie wspólnoty społeczności Starego Miasta.